Dit artikel is een aanvulling op onze pagina over de PES-structuur.
De PES-structuur is een belangrijk onderdeel van het verpleegkundig proces. Maar het opstellen van een goede PES is vaak lastiger dan het lijkt.
Hoe ga je van een klacht of observatie naar een correcte verpleegkundige diagnose?
In dit artikel oefen je met 5 praktische voorbeelden van klacht naar PES. Ideaal voor verpleegkundestudenten en verpleegkundigen die hun klinisch redeneren willen verbeteren.
Je leert:
- Hoe je een PES opbouwt
- Hoe je van observatie naar probleem denkt
- Welke fouten je moet vermijden
Twijfel je nog over de basis? Lees dan eerst onze uitgebreide uitleg over de PES-structuur.
Dit artikel bevat fictieve casussen bedoeld voor oefening en educatie. In de praktijk kunnen situaties anders verlopen en is klinisch handelen altijd afhankelijk van de situatie, protocollen en overleg.
Voorbeeld 1 – Ondervoeding
Situatie
Een patiënt van 79 jaar eet slecht, heeft weinig eetlust en is de afgelopen maand 4 kg afgevallen.
P (probleem)
Ondervoeding
E (etiologie)
Onvoldoende voedselinname door verminderde eetlust
S (symptomen)
Gewichtsverlies van 4 kg, verminderde intake
Volledige PES:
Ondervoeding gerelateerd aan onvoldoende voedselinname door verminderde eetlust, blijkend uit gewichtsverlies van 4 kg en verminderde intake.
Voorbeeld 2 – Acute pijn
Situatie
Een patiënt heeft net een operatie ondergaan en geeft aan veel pijn te hebben.
P (probleem)
Acute pijn
E (etiologie)
Weefselschade door operatie
S (symptomen)
Pijnscore 7/10, grimassen, vermijdend gedrag
Volledige PES:
Acute pijn gerelateerd aan weefselschade door operatie, blijkend uit pijnscore 7/10, grimassen en vermijdend gedrag.
Lees meer over verpleegkundige diagnoses in het boek van Lynda Carpenito: Handboek Verpleegkundige diagnosen
Voorbeeld 3 – Verhoogd valrisico
Situatie
Een patiënt van 76 jaar is opgenomen na een periode van duizeligheid. Hij loopt onstabiel, gebruikt een loophulpmiddel en is recent thuis gevallen. Tijdens het lopen zie je dat hij moeite heeft met zijn balans en zich moet vasthouden aan meubels.
P (probleem)
Verhoogd valrisico
E (etiologie)
Duizeligheid en verminderde mobiliteit
S (symptomen)
Onstabiel looppatroon, gebruik van loophulpmiddel en een recente val
Volledige PES:
Verhoogd valrisico gerelateerd aan duizeligheid en verminderde mobiliteit, blijkend uit een onstabiel looppatroon, gebruik van een loophulpmiddel en een recente val.
Voorbeeld 4 – Angst
Situatie
Een patiënt van 54 jaar staat gepland voor een operatie en oogt gespannen. Hij stelt veel vragen, slaapt slecht en geeft aan zich zorgen te maken over de ingreep en het herstel. Tijdens het gesprek merk je dat hij onrustig is en moeite heeft om zich te concentreren.
P (probleem)
Angst
E (etiologie)
Onzekerheid over de aankomende behandeling
S (symptomen)
Onrust, piekeren, slaapproblemen en verhoogde spanning
Volledige PES:
Angst gerelateerd aan onzekerheid over de aankomende behandeling, blijkend uit onrust, piekeren, slaapproblemen en verhoogde spanning.
Voorbeeld 5 – Risico op decubitus
Situatie
Een patiënt van 82 jaar ligt veel in bed na een operatie. Hij heeft een verminderde mobiliteit, kan zichzelf niet goed verplaatsen en wisselt weinig van houding. Je merkt dat de huid kwetsbaar is.
P (probleem)
Risico op decubitus
E (etiologie)
Verminderde mobiliteit en langdurig liggen
S (symptomen)
Langdurig in dezelfde houding liggen, weinig spontane beweging
Volledige PES:
Risico op decubitus gerelateerd aan verminderde mobiliteit en langdurig liggen, blijkend uit weinig houding wisselen en beperkte mobiliteit.
Meer weten over de PES-structuur?
Wil je meer leren over het opbouwen van goede PES-zinnen, met tips, valkuilen en praktijkvoorbeelden?
Bekijk onze uitgebreide pagina over de PES-structuur op eNurse.nl.
Ook interessant om verder te lezen op eNurse
Wil je je verpleegkundig redeneren verder verbeteren? Bekijk dan ook:
